LA ILUSTRACIÓN DEL SIGLO XVIII 🕯¿Pueden las ideas cambiar el mundo?
Wat is de Verlichting?
- De Verlichting bracht verlichting in een tijd van duisternis en absolutisme in Europa.
- De 'verlichtingsdenkers' introduceerden revolutionaire ideeën die niet alleen Europa, maar de hele wereld beïnvloedden.
- Het doel van de Verlichting was om oude structuren te vernieuwen en transformeren.
Kenmerken van de Verlichting
- De Verlichting wordt gedefinieerd als een cultureel, politiek, sociaal en economisch beweging uit de 18e eeuw.
- Emmanuel Kant beschrijft het als de bevrijding van de mens uit zijn minderjarigheid onder absolutisme en religie.
- Belangrijkste kenmerk: gebruik van rede om tot absolute waarheid te komen, los van bijgeloof.
Vrijheid en Gelijkheid
- De zoektocht naar vrijheid en individuele gelijkheid was cruciaal voor verlichte ideeën.
- Scheiding der machten: wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht moeten gescheiden zijn om dictatuur te voorkomen.
- Souvereiniteit ligt bij het volk; het idee dat het volk de staat vormt, niet de koning.
Sociale Structuur en Educatie
- Probeer af te rekenen met de strikte standenmaatschappij door klassen op basis van rijkdom in te voeren.
- Onderwijs, cultuur en wetenschap kregen grote nadruk binnen verlichte ideeën over vooruitgang.
- Ideeën verspreidden zich via een cultuurrijke bourgeoisie die deze concepten overal in Europa introduceerde.
De Encyclopedie als Sleutelmoment
- De Encyclopedie verzamelde alle kennis in één werk, geleid door verlichte denkers zoals Diderot en d'Alembert.
- Het was een pionierswerk dat kennis behandelde vanuit rede en geïnspireerd was door moderne wetenschap.
De invloed van de verlichting op politieke ideeën
John Locke en de scheiding der machten
- John Locke, een Engelse denker uit de 17e eeuw, introduceerde het idee van scheiding der machten.
- Hij was een van de eerste die pleitte voor fundamentele rechten in een rechtvaardige staat.
Montesquieu en zijn bijdragen
- Montesquieu, actief in de 18e eeuw, ontwikkelde ook het concept van scheiding der machten in "De l'esprit des lois".
- Zijn werk benadrukt belangrijke ideeën over politieke structuren en vrijheid.
Voltaire en Rousseau
- Voltaire verdedigde vrijheid van denken en rede tegen onwetendheid.
- Rousseau introduceerde het concept van nationale soevereiniteit in "Het sociaal contract" (1762).
Nationale soevereiniteit en democratie
De essentie van nationale soevereiniteit
- Rousseau stelde dat het volk de ware soeverein is binnen een staat.
- Dit idee vormt de basis voor moderne democratische systemen.
Invloed op hedendaagse politiek
- Het eerste artikel van de Spaanse grondwet verwijst naar nationale soevereiniteit.
Economische ideeën tijdens de verlichting
Adam Smith en kapitalisme
- Adam Smith wordt beschouwd als de vader van het kapitalisme; hij pleitte voor een vrije economie zonder controle.
Despotisme verlicht: Een paradox
Verlichte despots in Europa
- Despoten zoals Karel III en Catharina II omarmden verlichte hervormingen maar behielden absolute macht.
De paradox van 'alles voor het volk'