Fisiología Endocrina - INTRO (CONTROL, TRANSPORTE, ACLARAMIENTO) PARTE 2/3 (IG:@doctor.paiva)

Inleiding tot de Endocrinologie

Algemene Informatie over Hormonen

• De secretiestart en de duur van de werking van hormonen verschillen per type hormoon, afhankelijk van hun specifieke functie. Bijvoorbeeld, adrenaline en noradrenaline worden snel na stimulatie afgescheiden en hebben een kortdurende werking.

• Hormonen in het bloed zijn aanwezig in zeer lage concentraties, variërend van picogram tot microgram. De dagelijkse afscheiding is ook klein, gemeten in milligram of microgram.

Mechanismen voor Hormonale Controle

• De afscheiding van hormonen wordt gereguleerd door verschillende mechanismen die samen zorgen voor een hoog niveau van controle. Er zijn twee hoofdtypen: zenuwcontrole en feedbackmechanismen.

• Zenuwcontrole vindt plaats via stimulatie door het sympathische zenuwstelsel, zoals bij catecholamines die door de bijniermerg worden afgescheiden.

Feedback Mechanismen

Negatieve Feedback

• Negatieve feedback zorgt ervoor dat een toename van een stof leidt tot remming van verdere afscheiding. Dit is het meest voorkomende mechanisme in het lichaam.

• Voorbeeld: Een stijging van de bloedsuikerspiegel stimuleert insulineafscheiding uit de alvleesklier, wat vervolgens de bloedsuikerspiegel verlaagt.

Positieve Feedback

• Positieve feedback is minder gebruikelijk maar komt voor; bijvoorbeeld tijdens de ovulatie stimuleert oestrogeen de afgifte van luteïniserend hormoon (LH), wat op zijn beurt meer oestrogeen produceert.

• Een ander voorbeeld buiten endocrinologie is bloedstolling waarbij activatie leidt tot verdere activatie in een cascade-effect.

Voorbeelden van Feedback Mechanismen

• Bij negatieve feedback verhoogt glucagon bij lage bloedsuikerspiegels de glucoseproductie uit glycogeenreserves.

• Het hypothalamus-hypofyse-schildklier-as reguleert schildklierhormoonafgifte via TRH en TSH met negatieve feedback op hun eigen secretie.

De rol van trombina in de bloedstolling

Positieve feedbacklus in coagulatie

• Trombina activeert factor 5, wat leidt tot een vicieuze cirkel van trombina productie en verdere activatie van factor 5. Dit is cruciaal voor het vormen van een bloedstolsel en het voorkomen van bloedverlies na een hemorragie.

• Trombina zet fibrinogeen om in fibrine, wat essentieel is voor de vorming van het bloedstolsel. Dit illustreert het verschil tussen positieve en negatieve feedbackmechanismen, waarbij negatieve feedback vaker voorkomt.

Hormonale variaties en hun invloed

• Hormoonafgifte vertoont cyclische variaties die afhankelijk zijn van seizoenen, ontwikkelingsstadia, veroudering, dag-nacht ritmes en slaapcycli.

• Voorbeelden van hormonen die door circadiane ritmes worden beïnvloed zijn ACTH, cortisol, LH (luteïniserend hormoon), en estradiol. Cortisol heeft bijvoorbeeld hogere niveaus in de ochtend.

Transportmechanismen van hormonen

• Hormonen kunnen worden ingedeeld op basis van hun chemische structuur: peptiden, catecholamines (waaronder hormonen uit de schildklier), en steroïden. Peptiden en catecholamines zijn hydrofiel en circuleren vrij in plasma.

• Schildklierhormonen en steroïden zijn lipofiel; ze circuleren gebonden aan specifieke plasmatische transporteiwitten. Minder dan 10% hiervan is vrij beschikbaar in het plasma.

Actie mechanismen van hormonen

• Alleen vrij circulerende hormonen hebben biologische activiteit; gebonden hormonen moeten eerst dissociëren om actief te worden. De binding aan eiwitten vertraagt ook hun eliminatie uit het plasma.

Aclarering hormonale concentraties

• Twee factoren beïnvloeden hormonale concentraties: de snelheid waarmee een hormoon wordt uitgescheiden in de bloedsomloop en de snelheid waarmee het uit de bloedsomloop wordt verwijderd (metabolische klaringsnelheid).

• Hormonen worden op verschillende manieren geëlimineerd: via metabole afbraak door weefsels, binding aan weefsels of uitscheiding via lever of nieren. Peptidehormonen hebben doorgaans een korte halfwaardetijd.

• Bijvoorbeeld, angiotensine II heeft een halfwaardetijd van minder dan één minuut; terwijl steroïden langer blijven circuleren met halfwaardetijden tussen 20 tot 100 minuten.

Toekomstige onderwerpen